Bu protokolün amacı; kulübümüz tarafından düzenlenen dağcılık, tırmanış, yürüyüş, kamp, eğitim ve diğer doğa sporları faaliyetlerinde uygulanacak ortak güvenlik esaslarını belirlemektir.

Protokol; faaliyet planlamasını, lider ve görevli belirlenmesini, katılımcı değerlendirmesini, risk analizini, ekipman kontrolünü, hava ve rota değerlendirmesini, acil durum hazırlığını, olay ve ramak kala bildirimlerini, faaliyet sonrası değerlendirmeyi ve kurumsal öğrenmeyi kapsar.

Bu protokol; Yönetim Kurulu üyelerini, faaliyet sorumlularını, antrenörleri, rehberleri, yürüyüş liderlerini, yardımcı liderleri, sporcuları, üyeleri, misafir katılımcıları, gönüllüleri ve organizasyon görevlilerini kapsar.

Kulüp adına gerçekleştirilen hiçbir faaliyet bu protokolün dışında değerlendirilemez.

• Güvenli dönüş önceliği: Faaliyetin gerçek başarısı, bütün ekibin güvenli biçimde geri dönmesidir.
• Risklerin açık paylaşılması: Zorluk, irtifa, teknik bölümler, fiziksel gereklilik ve zorunlu ekipman başvuru öncesinde açıklanır.
• Yetkinlik sınırları: Görevliler yalnızca eğitimleri, belgeleri, deneyimleri ve yetki alanları içinde görev yapar.
• Dinamik risk değerlendirmesi: Hava, zemin, sağlık, zaman ve grup koşulları faaliyet boyunca yeniden değerlendirilir.
• Grup güvenliği: Bireysel zirve hedefi, ekip bütünlüğünün ve insan güvenliğinin önüne geçemez.
• Birlikte dönüş: Yorgunluk, sağlık sorunu veya faaliyete devam etmeme kararı nedeniyle hiçbir katılımcı tek başına bırakılmaz; güvenli dönüş görevli eşliğinde veya ekiple sağlanır.
• Doğaya saygı: Güvenlik anlayışı doğal yaşamın, su kaynaklarının, kamp alanlarının ve yerel toplulukların korunmasını da kapsar.

Her faaliyet yayımlanmadan önce amacı, rota ve alternatif rota, zorluk derecesi, mevsim, irtifa, teknik bölümler, su kaynakları, kamp alanları, kaçış noktaları, haberleşme olanakları, en yakın sağlık ve kurtarma birimleri, katılımcı profili, lider sayısı, zorunlu ekipmanlar ve iptal ölçütleri değerlendirilir.

Faaliyetin niteliğine göre yazılı bir Faaliyet Güvenlik Planı hazırlanır ve gerektiğinde yönetim tarafından incelenebilecek şekilde kayıt altında tutulur.

• Taş düşmesi, çığ, buzlanma, sel, yıldırım ve rota kaybı riskleri
• Alternatif rota, kaçış noktası ve son geri dönüş saati
• Haberleşme, ilk yardım ve acil tahliye planı
• Katılımcı sayısı, deneyim profili ve lider oranı
• Kişisel ve ortak teknik ekipman listesi

Her faaliyette bir Faaliyet Lideri açıkça belirlenir. Faaliyetin yapısına göre yardımcı lider, artçı, ilk yardım, teknik ekipman, haberleşme ve kamp sorumluları görevlendirilebilir.

Faaliyet lideri; rotayı veya hareket saatini değiştirme, katılımcıyı faaliyete almama, zirve girişimini durdurma, ekibi geri çevirme, faaliyeti erteleme veya iptal etme yetkisine sahiptir. Bu kararlar katılımcı oylamasına bağlı değildir.

Online başvuru yapılması faaliyete kesin kabul anlamına gelmez. Kulüp üyeliği veya sporcu lisansı da her faaliyete otomatik katılım hakkı doğurmaz.

Kulübümüzün zirve tırmanışı, yüksek dağ ve teknik tırmanış faaliyetlerine katılacak kişilerin geçerli ve aktif bir dağcılık lisansına sahip olması zorunludur. Günübirlik doğa yürüyüşü ve gezi niteliğindeki etkinliklerde bu koşul aranmaz.

Lisans türü, bağlı olunan kulüp ve lisans numarası online katılım formunda beyan edilir. Bilgiler kesin katılım öncesinde kulübümüz tarafından doğrulanabilir; geçerli lisansı bulunmayan veya lisans bilgisi doğrulanamayan kişi ilgili tırmanış faaliyetine dâhil edilmez.

Faaliyet seviyesiyle uyumlu olmayan başvurular; güvenlik, deneyim, lisans veya ekipman gerekçesiyle reddedilebilir.

• Geçerli dağcılık lisansı ve doğrulama durumu
• Önceki dağcılık, rota ve irtifa deneyimi
• Teknik bilgi ve fiziksel hazırlık
• Sağlık beyanı ve düzenli kullanılan ilaçlar
• Zorunlu kişisel ekipman yeterliliği
• Grup disiplinine ve lider talimatlarına uyum
• Önceki faaliyetlerdeki güvenlik kayıtları

Kulübümüzün dağ ve tırmanış faaliyetlerinde, faaliyetin niteliğine uygun yetkinliğe sahip her görevli lider başına en fazla 12 katılımcı kabul edilir.

İlgili düzenlemelerin veya güvenli faaliyet şartlarının daha düşük bir sınır gerektirdiği durumlarda katılımcı sayısı azaltılır. İlan edilen kontenjan bir üst sınırdır; faaliyet lideri ve kulüp yönetimi gerekli gördüğünde bu sayıdan daha az katılımcı kabul edebilir.

Online başvuru yapılması veya ilan edilen kontenjanda yer bulunması, faaliyete kesin kabul hakkı oluşturmaz.

Güvenilir hava tahminleri, resmî uyarılar ve yerel koşullar faaliyet öncesinde kontrol edilir; değerlendirme faaliyet boyunca güncellenir.

Zirveye ne kadar yaklaşılmış olursa olsun, son geri dönüş saati ve güvenlik ölçütleri esas alınır.

• Kuvvetli rüzgâr, yıldırım, yoğun sis veya şiddetli yağış
• Ani sıcaklık düşüşü, kar, buzlanma veya çığ tehlikesi
• Taş düşmesi, rota kaybı veya zaman planının ciddi biçimde aşılması
• Sağlık, performans veya ekipman sorunu
• Grup bütünlüğünün bozulması veya haberleşmenin yetersiz kalması

Teknik faaliyetlerde kullanılacak emniyet ekipmanlarının faaliyete uygun, bakımlı ve güvenilir olması gerekir. Kulübümüz; ekipman seçiminde ilgili ulusal ve uluslararası güvenlik standartlarını esas alır.

Zorunlu ekipmanlar duyuruda açıkça belirtilir. Toplanma noktasında kontrol yapılabilir ve eksik ya da uygunsuz ekipmanla gelen katılımcı faaliyete alınmayabilir. Risklerin Kabulü Formu, ekipman eksikliğini meşru hâle getirmez.

Katılımcılar faaliyeti etkileyebilecek sağlık durumlarını ve düzenli kullandıkları ilaçları doğru biçimde bildirmekle yükümlüdür.

Sağlık sorunu yaşayan bir kişiye zirveye devam etmesi için baskı yapılamaz. Gerekirse katılımcı bir görevli eşliğinde daha düşük irtifaya indirilir veya sağlık ekipleriyle iletişim kurulur.

• Aşırı yorgunluk, bilinç değişikliği veya denge kaybı
• Şiddetli baş ağrısı, kusma veya nefes darlığı
• Göğüs ağrısı, soğuk yaralanması veya ısı bitkinliği
• Susuzluk ve performansta olağan dışı düşüş

Faaliyet liderinin izni olmadan gruptan ayrılmak, rotayı değiştirmek, tek başına önden ilerlemek, bilinçli biçimde geride kalmak veya faaliyeti kişisel programa göre sürdürmek yasaktır.

Faaliyetin niteliğine göre eşli hareket ya da küçük ekip sistemi uygulanabilir. Belirlenen kontrol noktalarında katılımcı sayımı yapılır ve tempo grubun güvenli hareket kapasitesine göre belirlenir.

Yorgunluk, sağlık sorunu, endişe veya faaliyete devam etmek istememe hâlinde hiçbir katılımcı rotada, kampta ya da bir bekleme noktasında tek başına bırakılmaz. “Burada bekle, dönüşte seni alacağız” yaklaşımı kulübümüzün faaliyetlerinde uygulanmaz. Gerektiğinde plan değiştirilir; katılımcının bir lider veya görevli eşliğinde güvenli noktaya dönüşü sağlanır ya da ekip birlikte hareket eder.

Her faaliyette mümkün olan ölçüde şarjı dolu telefon, yedek güç kaynağı, çevrimdışı harita veya rota, acil numaralar, katılımcı listesi, acil iletişim kişileri ve ilk yardım malzemesi bulundurulur. Faaliyetin niteliğine göre telsiz veya uydu haberleşmesi planlanır.

Faaliyet başlamadan önce kulüp içinde belirlenen kişiye rota, katılımcı listesi, hareket ve planlanan dönüş zamanı ile acil durum iletişim bilgileri bırakılır.

Kulüp faaliyetlerine online başvuru yapan her katılımcı Risklerin Kabulü Formu’nu tamamlamak zorundadır. Form; faaliyetin doğasının anlaşılmasını, temel risklerin paylaşılmasını, sağlık ve ekipman sorumluluğunun kabulünü ve lider talimatlarına uyma beyanını sağlar.

Risklerin Kabulü; kulübün güvenlik sorumluluğunu, liderin planlama ve gözetim görevini veya faaliyet risk değerlendirmesini ortadan kaldırmaz. İhmal, yanlış organizasyon ya da eksik ekipmanı meşru hâle getirmez.

Yardımcı liderler, ilk yardım ve teknik sorumlular ile katılımcılar durma veya geri dönüş önerisinde bulunabilir. Nihai saha kararı faaliyet liderine aittir.

Kendisini güvensiz hisseden katılımcı bunu açıkça bildirebilir; geri dönme isteği nedeniyle küçük düşürülemez veya baskı altında bırakılamaz. Geri dönüş kararı, sonradan oluşan sonuçlara göre değil karar anındaki bilgi ve koşullara göre değerlendirilir.

Bir kaza meydana geldiğinde öncelik olay yerini güvenli hâle getirmek, yeni kazaları önlemek, yaralının durumunu değerlendirmek, uygun ilk yardımı uygulamak ve profesyonel yardım çağırmaktır.

Doğrulanmamış bilgiler sosyal medyada paylaşılmaz. Yaralı veya hayatını kaybeden kişinin kimliği, ailesi ve yetkili makamlar bilgilendirilmeden kamuoyuna açıklanmaz.

1. Olay yeri güvenliğini sağla ve yeni tehlikeleri durdur.
2. Yaralının durumunu değerlendir ve uygun ilk yardımı uygula.
3. 112 ve ilgili kurtarma birimleriyle iletişim kur.
4. Konum, olay türü, yaralı sayısı ve hava koşullarını doğru aktar.
5. Grubun kalanını güvenli alanda tut ve kulüp yönetimini bilgilendir.
6. Temel olay bilgilerini ve alınan kararları kayıt altına al.

Yaralanma meydana gelmese bile ciddi tehlike içeren olaylar ramak kala olarak değerlendirilir. Bildirim yapmak cezalandırma aracı değil, benzer olayın daha ağır sonuçlarla tekrarlanmasını önleyen bir öğrenme aracıdır.

• Kontrolsüz düşme veya ciddi düşme tehlikesi
• Rota kaybı, grubun ayrılması veya geri dönüş saatinin aşılması
• İple emniyet sisteminde yanlış kurulum ya da ciddi ekipman hatası
• Taş düşmesi, çığ veya yıldırım tehlikesinden son anda kaçınılması
• Haberleşmenin tamamen kesilmesi veya acil planın işlememesi

Önemli faaliyetler sonrasında Faaliyet Sonuç Raporu; ciddi olaylarda ise Kaza ve Olay İnceleme Raporu hazırlanır. Amaç kişi suçlamak değil, ne olduğunu, hangi savunmaların çalışmadığını ve benzer olayların nasıl önlenebileceğini belirlemektir.

Uygun bulunan raporlar; kişisel veriler, sağlık bilgileri, iletişim bilgileri ve devam eden resmî süreçler korunarak internet sitemizde yayımlanır.

• Gerçekleşen rota, hava ve zemin koşulları
• Katılımcı sayısı ve program değişiklikleri
• Geri dönüş kararları ve lider değerlendirmesi
• Ekipman, sağlık veya organizasyon sorunları
• Ramak kala durumlar ve düzeltici öneriler

• Acil ve ciddi olaylar mümkün olan ilk anda yönetime bildirilir.
• İlk olay özeti mümkünse 24 saat içinde hazırlanır.
• Ayrıntılı rapor, koşullar elverdiğinde 72 saat içinde sisteme girilir.
• Ciddi veya ölümcül olay raporları, resmî süreçler ve aile bilgilendirmesi dikkate alınarak yayımlanır.
• Düzeltici ve önleyici tedbirlerin takibi Yönetim Kurulu tarafından yapılır.

Olay incelemelerinde kişisel saldırı yapılmaz; kararlar, sonucu öğrendikten sonra oluşan bakışla kolayca yargılanmaz. Tanık ifadeleri değiştirilmez, belirsiz bilgiler kesin gerçek gibi sunulmaz ve kurumsal eksikler kişisel hataların arkasına gizlenmez.

Kasıtlı kural ihlali, bilgi gizleme, tehlikeli davranış veya lider talimatlarına açıkça uymama durumları ise ayrıca değerlendirilir.

Kulübümüz güvenliği, saha deneyimi ve ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda gelişen bir iç çalışma sistemi olarak ele alır. Liderlik, teknik beceri, ilk yardım, iletişim, karar verme ve risk yönetimi; faaliyetlerin niteliğine ve kulübümüzün değerlendirmesine göre eğitim, uygulama ve iç gözden geçirme çalışmalarıyla desteklenir.

Bu bölüm kamuya karşı belirli bir takvim, sayı veya periyodik hizmet taahhüdü oluşturmaz. Burada yer alan esaslar, kulübümüzün iç işleyişinde ve faaliyetlerimize katılan kişilerin uyması gereken güvenlik yaklaşımını tanımlar.

• İlk yardım, teknik bilgi ve haberleşme uygulamalarının ihtiyaç görüldüğünde güncellenmesi
• Kurtarma ve acil durum uygulamalarının uygun görülen zamanlarda tekrar edilmesi
• Tatbikatların faaliyet yapısı, imkânlar ve risk profili dikkate alınarak planlanması
• Faaliyet, olay ve ramak kala raporlarının gerekli görüldüğünde değerlendirilmesi
• Tekrarlanan veya önemli güvenlik sorunları için uygun düzeltici önlemlerin belirlenmesi
• Protokolün saha deneyimi, meydana gelen olaylar, mevzuat değişiklikleri ve kulüp değerlendirmeleri doğrultusunda gerektiğinde güncellenmesi

• Çöp bırakmamak ve kamp alanlarını kirletmemek
• Su kaynaklarını, bitki örtüsünü ve doğal oluşumları korumak
• Koruma alanı ve yerel yönetim kurallarına uymak
• Gürültü ve çevre kirliliğini azaltmak
• Yerel halk, diğer dağcılar ve kurtarma ekipleriyle saygılı iletişim kurmak

Bu protokol, Yönetim Kurulu tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer. Türk mevzuatı, Gençlik ve Spor Bakanlığı düzenlemeleri, Türkiye Dağcılık Federasyonu talimatları ve yetkili makamların kararları bu metnin üzerindedir.

Mevzuat, federasyon talimatları, kulüp faaliyet yapısı veya kabul edilen uluslararası iyi uygulamalar değiştiğinde protokol yeniden değerlendirilir. Bu metin tek başına profesyonel rehberlik, hukuki danışmanlık veya tıbbi değerlendirme yerine geçmez.

Bu metin; kulübümüzün saha deneyimi, ülkemizde meydana gelen dağ kazalarından çıkardığımız dersler ve Türkiye’deki mevzuat çerçevesi esas alınarak özgün biçimde hazırlanmıştır. Güvenlik, liderlik, ekipman ve mesleki yeterlilik alanlarındaki iyi uygulamalar değerlendirilmiş; protokolümüz kulübümüzün kendi çalışma düzeni, sorumlulukları ve saha koşulları doğrultusunda şekillendirilmiştir.