bilgi@7tdosk.com Salı: 10:00-11:30 | Perşembe: 17:00-18:30

Scuba Dalış

Su altı dünyasını güvenli ekipman, doğru eğitim ve disiplinli dalış kültürüyle keşfetme deneyimi.

Dağcılık & Doğa Tüplü Dalış 25.02.2023
Faaliyet Detayı

Scuba Dalış

Bağımsız solunum ekipmanı kullanılarak yapılan tüplü dalış; eğitim, güvenlik ve ekipman bilgisinin birlikte yürütüldüğü özel bir su altı disiplinidir.

Tüplü dalış, dalgıçların yüzey hava kaynağından tamamen bağımsız solunum ekipmanı kullandığı bir su altı dalış modudur. “Bağımsız Su Altı Solunum Aparatı” anlamına gelen scuba kavramı, dalgıcın kendi solunum gazı kaynağını taşımasına dayanır.

Tüplü dalgıçlar genellikle basınçlı hava olmak üzere kendi solunum gazı kaynaklarını taşırlar. Bu yapı, yüzeyden hava sağlanan dalışlara göre daha fazla bağımsızlık ve hareket serbestliği; serbest dalışa göre ise su altında daha uzun süre kalabilme imkânı sağlar.

Sıkıştırılmış hava yaygın olarak kullanılsa da, zenginleştirilmiş hava ya da nitroks olarak bilinen daha yüksek oksijen içerikli gaz karışımları uzun veya tekrarlı dalışlarda azot alımını azaltma amacıyla tercih edilebilir. Daha derin dalışlarda nitrojen narkozunun etkisini azaltmak için helyumla seyreltilmiş gaz karışımları da kullanılabilir.

Scuba dalış; dalış planı, ekipman kontrolü, sağlık uygunluğu, sertifikasyon seviyesi ve çevresel koşullar birlikte değerlendirilerek yapılması gereken ciddi bir su altı faaliyetidir.

Daha Fazla Bilgi

Scuba dalış sayfası için hızlı özet.

Kategori
Dağcılık & Doğa
Branş
Su Altı
Sistem
Scuba
Gaz
Hava / Nitroks
Eğitim
Teorik + Pratik
Ekipman
Tüp + Regülatör
Kontrol
Yüzerlik
Hareket
Palet

Scuba Dalışın Temel Mantığı

Kaynak HTML’deki anlatım korunarak modern sayfa yapısına uyarlandı.

Açık devre scuba sistemleri, solunan gazı dışarı verilirken çevreye boşaltır. Bu sistemler dalgıca, dalış regülatörü aracılığıyla sağlanan yüksek basınçlı solunum gazı içeren bir veya daha fazla dalış silindirinden oluşur. Menzil genişletme, dekompresyon gazı veya acil durum solunum gazı için ek silindirler de kullanılabilir.

Kapalı devre veya yarı kapalı devre tüplü solunum sistemleri ise dışarı verilen gazların geri dönüşümüne izin verir. Kullanılan gaz hacmi açık devreye kıyasla azalır; böylece eşdeğer dalış süresi için daha küçük silindir veya tüpler kullanılabilir. Rebreather sistemleri açık devreye göre daha az baloncuk ve gürültü oluşturur; bu nedenle bilimsel dalış, medya dalışları, fotoğrafçılık ve gizli operasyonlarda avantaj sağlayabilir.

Tüplü dalış; bilimsel, askeri, kamu güvenliği, rekreasyonel ve profesyonel alanlarda kullanılabilir. Silahlı kuvvetlerde gizli operasyonlarda görev alan tüplü dalgıçlar kurbağa adam, savaş dalgıcı veya saldırı yüzücüsü olarak anılabilir.

Bir tüplü dalgıç öncelikle ayaklara takılı paletleri kullanarak su altında hareket eder. Bazı durumlarda dalgıç tahrik aracı ya da yüzeyden çekilen kızak gibi harici itme sistemleri de kullanılabilir.

Tüplü Dalış Ekipmanları

Kaynak sayfada geçen temel dalış ekipmanları.

Tüplü dalış ekipmanı; dalgıç tarafından dalış amacıyla kullanılan solunum cihazı, dalgıç kıyafeti, yüzdürme kontrol ve ağırlık sistemleri, hareketlilik için paletler, su altı görüşünü iyileştirmek için maske, çeşitli güvenlik ekipmanları ve diğer aksesuarları kapsar.

Solunum Cihazı / Scuba Seti
Dalgıcın dalış sırasında nefes almasını sağlayan, dalgıç tarafından taşınan bağımsız su altı solunum ekipmanıdır.
Regülatör
Yüksek basınçlı tüpteki solunum gazını ortam basıncına uygun hale getirerek dalgıcın rahat nefes almasını sağlar.
Dalış Silindiri
Basınçlı hava, nitroks veya uygun solunum gazı karışımlarını taşıyan yüksek basınçlı tüptür.
Maske
Su altında görüşü iyileştirir; rekreasyonel dalışlarda yarım maske, profesyonel uygulamalarda tam yüz maskesi tercih edilebilir.
Dalış Elbisesi
Su sıcaklığına ve dalış koşullarına göre ısı kaybını azaltmak ve koruma sağlamak amacıyla kullanılır.
Yüzdürme ve Ağırlık Sistemi
Dalgıcın alçalma, yükselme ve nötr yüzerlik kontrolünü güvenli şekilde yapmasına yardımcı olur.
Palet
Dalgıcın su altında verimli hareket etmesini sağlayan temel hareket ekipmanıdır.
Dalış Bilgisayarı ve Göstergeler
Derinlik, süre, dekompresyon durumu ve tüp basıncı gibi güvenlik verilerinin takibini sağlar.

Solunum Cihazı ve Regülatör Sistemi

Scuba dalışın ayırt edici ekipmanı solunum sistemidir.

Dalış sırasında su basıncı derinliğe bağlı olarak artar. Su her 10 metre derinlik için yaklaşık 1 bar basınç ekler. Bu nedenle solunan gazın basıncı, akciğerlerin kontrollü şekilde şişmesine izin verecek biçimde çevre basıncıyla uyumlu olmalıdır.

Rekreasyonel dalışlarda çoğunlukla dalgıcın gözlerini ve burnunu kapatan yarım maske ile talep valfinden gelen solunum gazını sağlayan ağızlık kullanılır. Bazı durumlarda gözleri, burnu ve ağzı kapatan tam yüz maskeleri tercih edilir. Profesyonel tüplü dalgıçların tam yüz maskesi kullanma ihtimali daha yüksektir; bu sistemler dalgıcın bilincini kaybetmesi durumunda hava yolunu koruyabilir.

Açık devre tüplü dalışta solunum gazını birden fazla kez kullanma imkânı yoktur. Dalış ekipmanından solunan gaz çevreye verilir ya da bazı özel durumlarda kaldırma cihazlarına yönlendirilebilir. Solunum gazı çoğunlukla yüksek basınçlı dalış silindirinden bir regülatör aracılığıyla sağlanır.

Tek hortumlu, iki aşamalı açık devre regülatör sistemlerinde birinci kademe silindir basıncını ortam basıncının üzerinde ara basınca düşürür. İkinci kademe talep valfi ise ortam basıncındaki solunum gazını dalgıcın ağzına iletir. Ekshale edilen gazlar ikinci kademe muhafazasındaki çek valf aracılığıyla çevreye atılır.

Kapalı / Yarı Kapalı Devre Solunum Sistemleri

Rebreather sistemleri daha ileri eğitim ve dikkatli bakım gerektirir.

Kapalı devre ve yarı kapalı devre solunum cihazları, dışarı verilen gazın tamamını veya bir kısmını karbondioksiti uzaklaştırarak ve kullanılan oksijeni yerine koyarak yeniden kullanım için işler. Bu sistemler açık devre setlerine göre daha karmaşık, daha pahalı ve daha fazla özel eğitim gerektirir.

Kapalı devre solunum cihazında solunum döngüsündeki kısmi oksijen basıncı kontrol edilir. Bu yapı, belirli dalış profillerinde inert gaz yükünü azaltabilir ve dekompresyon gereksinimini etkileyebilir. Gerçek zamanlı izleme ve dalış bilgisayarı desteği bu sistemlerde önemlidir.

Yarı kapalı devre solunum cihazlarında ise sabit bir solunum gazı karışımı solunum döngüsüne verilir veya solunan hacmin belirli bir yüzdesi değiştirilir. Dekompresyon planlaması, sistemin yapısına bağlı olarak daha muhafazakâr yaklaşım gerektirebilir.

Rebreather sistemleri çok az kabarcık ürettikleri için deniz yaşamını daha az rahatsız eder ve yüzeyde dalgıcın varlığını daha az belli eder; bu durum su altı fotoğrafçılığı, araştırma ve özel uygulamalar için avantaj sağlar.

Gaz Karışımları

Scuba dalışta hava dışında farklı solunum gazları da kullanılabilir.

Bazı dalışlarda, dalgıç bu gazları kullanma konusunda yeterliyse normal atmosfer havası dışında gaz karışımları kullanılabilir. En yaygın karışım; ekstra oksijen içeren, genellikle %32 veya %36 oksijen oranına sahip zenginleştirilmiş hava nitroksudur.

Nitroks, daha düşük azot oranı nedeniyle bazı dalış profillerinde dekompresyon hastalığı riskinin azaltılmasına veya aynı risk seviyesinde daha uzun maruz kalmaya imkân sağlayabilir. Ancak yüksek oksijen içeriği, karışımın maksimum çalışma derinliğinin altında oksijen toksisitesi riski oluşturabileceği için doğru eğitim ve planlama gerektirir.

Azotu azaltmak için kullanılan diğer seyreltici gazlardan biri helyumdur. Ortaya çıkan üç gaz karışımı trimix, azotun tamamen helyumla değiştirilmesi ise helioks olarak adlandırılır.

Uzun dekompresyon durakları gerektiren dalışlarda dalgıçlar seyahat, dip ve dekompresyon gazı gibi farklı aşamalarda kullanılmak üzere farklı gaz karışımları taşıyan silindirler kullanabilir.

Hareketlilik ve Su Altı Kontrolü

Dalgıcın verimli hareketi; palet, trim, yüzerlik ve ekipman düzeniyle ilgilidir.

Scuba ekipmanının sağladığı hareket özgürlüğünden yararlanmak için dalgıcın su altında hareketli ve dengeli olması gerekir. Kişisel hareketlilik paletlerle, bazı durumlarda ise dalgıç tahrikli araçlarla artırılır.

Paletler geniş bıçak alanına sahiptir ve güçlü bacak kaslarını kullanarak kol ve el hareketlerine göre daha etkili itme sağlar. Farklı palet türleri manevra, hız, dayanıklılık, azaltılmış efor veya sağlamlık gibi farklı özelliklere göre tercih edilebilir.

Nötr yüzerlik, dalgıcın itici gücü doğru yöne aktarmasını ve sürüklenmeyi azaltmasını sağlar. Dalış teçhizatının düzenli taşınması sürtünmeyi azaltır; dengeli trim ise dalgıcın hareket yönüne en uygun kesit alanını sunmasına yardımcı olur.

Bazı durumlarda dalgıç, yüzey teknesinin arkasına çekilen ve dalgıcın enerjisini koruyan bir kızak yardımıyla hareket ettirilebilir. Derinlik genellikle dalgıç tarafından dalış uçakları kullanılarak veya kızağın eğimiyle kontrol edilir.

Galeri

Scuba dalış sayfasında kullanılan görsellerden seçilmiş kareler.

Su altında güvenli kalmak; doğru eğitim, sakinlik, ekipman hâkimiyeti ve dalış disiplinine sadakatle mümkündür.

Öne Çıkan Etkinlikler

Dağcılık & Doğa faaliyetleri içinde benzer içerikler.

Scuba dalış hakkında bilgi almak ister misiniz?

Faaliyet, eğitim ve güvenlik detayları için kulübümüzle iletişime geçebilirsiniz.